Vrede 1 mei 2022

Mazzel en tof, twee normale Nederlands woorden, misschien niet zo deftig, maar wel heel erg ingeburgerd zoals we wel meer van die typisch Jiddische woorden in de Nederlandse taal vinden.

Deze woorden hebben een lange weg afgelegd naar het Nederlands, ze zijn van oorsprong Hebreeuws. Mazzel Tof betekent in die taal goed geluk.

Zo kennen we ook het woord Halleluja, dat te pas en te onpas wordt gebruikt. Ook een woord uit het Hebreeuws dat gewoon loof God betekent.

Bij de bewoners van Gambia klinkt telkens weer het woord Alhamdulillah, ook dat stamt uit het Hebreeuws en dezelfde betekenis heeft als Halleluja.

Ook de woorden voor vrede Sjalom in het Hebreeuws en Salam in het Arabisch, hebben de zelfde oorsprong en betekenis.

Sjalom is geen werelds geluk, geen prijs in een loterij, het is geen mazzel.

Sjalom klinkt ook door in een prachtige tekst uit de West Side Story.

“Er is een plek voor ons, ergens een plek voor ons,

Vrede en rust wachten op ons,

Aandacht voor elkaar, tijd om te delen, tijd om te leren, tijd om te zorgen.

We zullen een nieuwe manier van leven vinden, een nieuwe manier van vergeven vinden.

Er is een plek voor ons, een tijd en plek voor ons,

Raak me aan en we zijn al halverwege. Raak me aan en ik breng je er naar toe,

Somehow, someday, sjalom….”

Sjalom, Salam, geluk in de meest intieme vorm, zou ik haast willen zeggen die je maar kunt voorstellen is wat mijn buren in Gambia mij elke dag wensen, en ik wens het hen terug, telkens weer.

We leven daar als christenen en moslims niet alleen letterlijk naast elkaar, maar ook met elkaar.

De bijbel en de koran zijn doorspekt van voorbeelden die allemaal gaan over die bijzondere vorm van vrede, over de sjalom. Tevreden zijn, dat is ook Sjalom. Tevreden kunnen zijn onder alle omstandigheden. Sjalom.

Maar ook aandacht en respect voor de zieken, aandacht en respect voor de verdrukten, voor de armen, voor de zondaars. Dat is Sjalom.

Dát is wat wij elkaar daar wensen, telkens weer.

En we wensen het niet alleen elkaar, we doen het het ook samen.
Sjalom, niet altijd even makkelijk.

Sjalom is ook een actieve situatie, het zeker geen berusting in je lot, nee het heeft ook te maken met vechten en opkomen voor je idealen. Het heeft te maken met dromen die uit

komen.

Maar wel altijd dromen van gevoelsmatige aard.

Geen dromen in de zin van rijk worden, of gezond worden als je chronisch ziek bent. Als dat soort dingen gebeuren, dan heb je mazzel, en dat is heel wat anders dan sjalom.

Sjalom, dat dit zit diep in je gevoel, dat is zo eenvoudig, zo bescheiden, dat het alles overheerst.

“Waarom moet er toch steeds weer iets bij,

Waarom nooit eens ’n keer

Ietsje minder dan meer,

Wanneer laat dat verlangen me vrij.“

Ik wens het de wereld toe, ook de dictators en agressors.

Ooit zal sjalom het kwaad overwinnen, in de Oekraïne, in Rusland, in alle landen die lijden onder onderdrukking en kwaad.

Sjalom salam

Mijn zeilboot gaf ik de naam Baruch, gezegend in het Hebreeuws.

Zij heeft mij over de zeeën weer altijd thuis gebracht.

Oh ja, salem is ook de naam van Jerusalem.
Stad van vrede, als verlangen naar samen zijn in vrede.

Het zal nog wel even duren voor het zover is, maar het begint met verlangen, in steeds meer harten.

Baruch atta Adonai, melech ha olam.

Gezegend gij Heer, koning van de wereld

Amen Ameen.